دوستداران استاد شجریان

 سایت فرارو نوشت: همزمان با آغاز تور كنسرت های اروپایی محمدرضا شجریان از شهر استانبول تركیه، او در باره‌ی اجرای كنسرت‌ها و صدور مجوز برای آلبوم‌هایش با یورونیوز به گفت‌وگو نشسته است، آنچه در زیر می آید بخش هایی از این گفتگو است.

شجریان  چند سال است كه در ایران كنسرتی نداشته، با این‌حال طی سه سال اخیر دو بار در اروپا كنسرت برگزار كرده است، او در باره دلایل این امر چنین می‌گوید:

 كنسرت هایی كه من در ایران می گذارم بی سر و صدا نیست و سر و صدای زیادی دارد و دولتی ها از این موضوع خشنود نیستند، مخصوصا این اواخر در این دو سال كه اتفاقاتی در مملكت من افتاده، بیشتر از همه فضاهای كنسرت صدمه دیده اند، چون می ترسند در فضای كنسرت كسی حرفی بزند یا كاری بكند و اتفاقی بیفتد. به همین دلیل در این دو سه سال و بویژه از سال 88 شرایط مناسبی برای برگزاری كنسرت نیست چون باید مجوز بدهند ولی نمی دهند، به همین دلیل كنسرت هایم را در خارج از كشور برگزار می كنم.

او درباره چرایی تاخیر مجوز آلبوم جدیدش ادامه  داد: بله، پانزده، شانزده ماه بود كه می خواستیم مجوز بگیریم ولی نمی دادند، ما هم ساكت بودیم و چیزی نمی گفتیم، می گفتیم ما هم نوارهایمان را در خارج از ایران تكثیر می كنیم. ولی اخیرا مجوز یكی از این نوارها را دادند. ما برنامه های زیادی داریم كه در نوبت مجوز گرفتن هستند ولی فعلا فقط یكی از آنها مجوز گرفته است.

چند وقتی هست كه صدای شجریان از صدا و سیما پخش نمی‌شود و به نوعی او جایگاه ارتباطی خود را با عموم مردم از دست داده است، خود او در این باره چنین خاطر نشان كرد: رادیو و تلویزیون فراگیرترین رسانه است و وقتی صدا از آنها پخش نشود ارتباط با مردم هم قطع می شود و من در طول این سی و دو سه سال ارتباطی با تلویزیون نداشته ام. اوایل، صدای من را پخش می كردند و من هم اعتراضاتی كردم. تصاویری روی صدای من می گذاشتند كه اصلا ارتباطی با موضوع نداشت. من هم اعتراض كردم و گفتم دیگر به شما اجازه نمی دهم كه صدای من را پخش كنید، چون آنها هیچ نقشی در تهیه این برنامه ها نداشتند و قاعدتا باید موقعی دست به این كار بزنند كه نقشی داشته باشند یا تهیه كننده راضی باشد. من راضی نبودم و دیدگاههای اجتماعی ام با آنها هماهنگ نیست. این است كه من هیچوقت دوست ندارم صدایم از آن رسانه پخش شود؛ تا اینكه در این یكی دو سال اخیر من با جدیت دنبال كار را گرفتم و از آنها شكایت كردم كه دیگر صدای من را پخش نكنند.
 
فقط من «ربنا» را اجازه دادم، كه آن ربنا را برای مردم خوانده بودم، در این یكی دو سال، دیگر آن را هم پخش نمی كنند، خوب نكنید، به خودتان لطمه می زنید. چون ربنا برای مردم بوده و آنرا دوست دارند و خودشان دارند و گوش می كنند. فعلا اینطور است. چون من همراه نیستم با سیاست و حكومت و این چیزها، به همین دلیل خیلی دوست ندارند كه من در صحنه باشم.

شجریان پنجاه سال است كه تجربه موسیقی سنتی دارد،او درتعریف و اساس موسیقی سنتی ایران می‌گوید: ما چند نوع موسیقی داریم كه یكی از آنها سنتی است و یك موسیقی كلاسیك اصیل داریم كه همان موسیقی ردیفی ماست كه به ما رسیده كه می تواند به صورت سنت ارایه شود یا به صورت آزاد. من بخش آزاد را انتخاب كردم. در سنت روش ها و نوع ارایه كار خودم را گرفتار نكردم و دستم را باز گذاشتم و همیشه هم معتقد بودم كه اصالت را نگه می داریم و سنت هایمان را كه متعلق به پدرانمان و اجدادمان است را احترام می گذاریم. ولی می گذاریم برای خوشان باشد و ما سنت های خودمان را می سازیم و من به نسل بعد هم گفته ام كه شما هم اگر دوست داشتید می توانید سنت های ما را بهم بریزید و سنت خودتان را داشته باشید. چون بشر باید با توجه به نیاز زندگی و نیاز روحی اش موسیقی را انتخاب كند. چون نیازها در طول این فراز و نشیب های زندگی و تاریخ متفاوت است، موسیقی هم فرق خواهد كرد. این از نظر اصالت و سنت.

موسیقی ایران در مقایسه با سایر موسیقی ها مانند زبان است. مثل زبان فارسی، وقتی به شعر حافظ نگاه كنید می بینید كه از همان كلمات استفاده كرده ولی دو واژه را كنار هم می گذارد و با معنای خاصی كه ایجاد می كند زمین و زمان را به هم می دوزد.

موسیقی ما هم همینطور است، مانند یك زبان. صرفا از بازی با نت ها استفاده نمی كنیم، یعنی اگر كسی با نت ها بازی كند، می گوییم بازی می كند و نمی داند چه می گوید. ولی عین یك زبان باید در آن واژه ها و جمله بندی درست به كار گرفته شود و كسانی كه با این زبان آشنا می شوند می دانند كه بهترین بخش این زبان در ردیف ما خلاصه شده، اما این ردیف به صورت خلاصه است، كل موسیقی ما نیست، مانند شعر حافظ و سعدی كه نمونه های بهترین اند ولی فراوان می شود مانند آن شعر گفت و كتاب نوشت. موسیقی ما هم به همین شكل است. موسیقی ردیفی ما نمونه ای بسیار خوب است و زمانی كه آنرا شناختید می توانید فراوان آهنگ سازی، بداهه نوازی و بداهه خوانی كنید و خلاقیت خود را نشان دهید.

معروف است كه صدا و آواز شجریان حتی برای غیر ایرانی ها هم جذابیت دارد و آنها را به كنسرت های او می‌كشاند خود او در باره چنین استقبالی چنین عنوان می‌كند: موسیقی یك زبان بین المللی است، فارغ از ادبیات و اگر قادر باشید این زبان را خوب بیان كنید، هركسی با آن ارتباط برقرار می كند، بویژه كسانی كه بیشتر موسیقی را می شناسند وقتی به موسیقی ایرانی می رسند شیفته می شوند.

موسیقی ما از نظر پتانسیل، محتوا و وزن مخصوص، خیلی بالاست، ولی در طول این تاریخ كه ما داشتیم، در طول این هزار و سیصد، چهار صد سال، به دلیل اینكه با ایرانیت ما و هنرهای ما ضدیت می شد، با موسیقی ما مبارزه شده، ولی مردم در شكل های مختلف موسیقی را حفظ كرده اند، از تعزیه تا روضه خوانی. ولی در صد سال اخیر موسیقی ما خودش را بیشتر در شكل موسیقیایی خودش، با ساز نشان می دهد. اگر با این موسیقی مبارزه نمی شد، این موسیقی به عنوان یك موسیقی جهانی شناخته شده بود. ولی اگر هنرمندان ما كار خود را درست انجام دهند، موسیقی ما این پتانسیل را خواهد داشت كه نظرات را جلب كند و شنوندگان را راضی نگه دارد.

وی در باره ارتباط موسیقی ایرانی و جنبش‌های اجتماعی خاطر نشان كرد كه: بهترین این موسیقی توسط عارف ارایه شده و عارف، خود هم شعر می گفت و هم موسیقی را می ساخت و می توان به عنوان بهترین نمونه آهنگسازی ما، آهنگ های عارف را معرفی كرد. مثل شعر حافظ و سعدی و مولانا، زیباترین شكل آهنگسازی ماست. و چون در زمان مشروطیت بود و فضای آن زمان فضای سیاسی و آزادی خواهی بود، او هم چون همراه مردم بود، آهنگ ها را از دل مردم می ساخت و خواننده ها و نوازنده ها آنها را ارایه می كردند و تاثیر مهمی در روحیه مردم داشت. چون موسیقی بازتاب درون جامعه است، موسیقی برخاسته از فضای جغرافیایی یك منطقه است. در یك فضای جغرافیایی، مردم دارای یك فرهنگ خاصی هستند و نیازهای خاصی دارند، موسیقی برخاسته از درون هر ملتی است و به همین دلیل خواسته های خود را از طریق موسیقی بیان می كند. وقتی خوشحال است، موسیقی، موسیقی شاد خواهد بود و وقتی ناراحت، موسیقی غمگین. وقتی شكست می خورد یك موسیقی دارد و وقتی پیروز می شود یك موسیقی دیگر.

موسیقی با شرایط روحی جامعه تغییر شكل می دهد. در تمام دنیا این موسیقی هست كه در شرایط مختلف و مطابق با نیازها خودش را ظاهر می كند.

این استاد آواز ایران در دلایل ابداع سازهای تازه چنین می‌گوید:  در نقاشی هرچه رنگ های بیشتری در دسترس داشته باشیم به واقعیت بیشتر نزدیك می شویم. چهار رنگ اصلی بیشتر نداریم، اما هزاران رنگ در لابلای اینها وجود دارند. مانند موسیقی، هرچه رنگ های صدا را بیشتر داشته باشیم، سلیقه های بیشتری را می توانیم راضی كنیم.

در گروه نوازی ها و تجربه هایم متوجه شدم كه موسیقی ما چیزهایی در لابلای سازهای اصیل كم دارد و هیچ سازسازی، دست به این كار نمی زند و احساس كردم كه خودم باید دست به كار شوم. سالها تحقیق كردم و شروع به سازسازی كردم و بیشتر سازهای بم یعنی باس و دورباس را ساختم. چون سالها در موسیقی ما نبود و رنگ هایی از صدا در لابلای موسیقی آورده ام.

من دو خانواده ساز كششی پوستی درست كرده ام كه صدا به جای اینكه از چوب بیاید از پوست می آید مثل خانواده ویولون. خانواده شهر آشوب و خانواده صراحی كه اینها در گروه شهناز استفاده می شود. سازها را در اختیار هنرمندان جوان قرار می دهم.

این كارها ذوق هنرمندان ما را شكوفا می كند. دست به این كار شدم كه فضای صدا را در موسیقی باز كنم و بگویم كه سنت گرایی نكنید، حرمت سنت را نگه دارید ولی خودتان كاری بكنید، چه از نظر ساز و چه از لحاظ نوع موسیقی. و اغلب هم خوششان آمده. آخرین سازی كه ساختم و دو شب قبل از كارگاه بیرون آمد، دل و دل است و صدایی بین كمانچه و ویولون دارد.

وی در پاسخ به این سوال كه آیا قصد ندارد یك آكادمی موسیقی تاسیس كند چنین گفت:چند بار این فكر به ذهنم خطور كرده ولی شرایط برای ایجاد آكادمی مهیا نیست چون تصمیم گیرندگان مملكت این فضا را دوست ندارند. حتی در دانشگاه كه رشته هنر دنبال می شود خیلی دوست ندارند كه این مساله خودش را در جامعه نشان دهد و می ترسند كار دست كسی دهد، ترس بی جهت. از این جهت این فكر را نمی توانیم عملی كنیم ولی دلمان می خواهد این كار را بكنیم.

به طور خیلی خصوصی چند هنرجو دارم كه در سطح خیلی حرفه ای كار می كنند. سی و چند خانم و سی و چند آقا. خانم ها خوب ظاهر شده اند. سالها كار كرده بودند و دیدم كه راه به جایی نمی برند و من باید آنها را راهنمایی كنم و هنر خوانندگی را یاد دهم كه از صدا چطور استفاده كنند و اشكالات را بر طرف كنم. خوشبختانه استعداد دارند. آنها به دفتر من می آیند و به همه به صورت افتخاری آموزش داده ام و هیچوقت از این راه درآمدی برای خودم قائل نبودم، برای اینكه این هنر باقی بماند، مخصوصا آواز و غزل زنده بمانند. چون اگر آواز ما فراموش شود، غزل ما هم در كتابخانه هاست و در جامعه نخواهد آمد. غزل و شعر موقعی در جامعه می آید كه با موسیقی همراه باشد و بهترین موسیقی، آواز است. آواز مفاهیم شعری را خوب بیان می كند. در تصنیف سازی مفاهیم شعری دستكاری می شوند.

شجریان در پایان در تشریح دلایل محبوبیتش گفت: موسیقی باعث آشنایی است، اما تنها علت نیست. توسط موسیقی با مردم ارتباط برقرار می شود و مردم آدم را می شناسند، بعد رفتار و گفتار و كردار هم در اینجا خواهد آمد.

یكی از هنرمندان ما كه صدای خوبی داشت و خوب می خواند و شهرت خوبی داشت، یك اشتباه اجتماعی كرد كه به نظرم از سر سادگی و ندانم كاری اش بود، یك دفعه مردم او را كنار گذاشتند. پس این موسیقی نیست. این رفتار و كردار و گفتار است. به همین دلیل هنرمندان در رفتار و كردار و گفتار باید خیلی دقت كنند. جامعه آگاه است، وجدان جامعه بیدار است، جامعه مو را از ماست می كشد. كوچكترین اشتباهی زیر پروژكتور جامعه قرار می گیرد. نمی توانید اشتباه كنید. جامعه كوچكترین اشتباه و ریاكاری را بزرگ می كند و دروغ گویی و اشتباه را نشان می دهد. من سعی كردم اشتباه نكنم و با مردم باشم، چون موسیقی را برای مردم ارایه می كنم، نه برای وزیر و برای وكیل و برای رییس جمهور، آنها هم اگر جزء مردم باشند گوش می كنند. ولی موسیقی برای مردم است، برای انسانها. باید انسانها را در اولویت قرار داد و موسیقی را برای آنها ارایه كرد. موسیقی برای انسانیت است.

متن کامل این یادداشت به شرح زیر است : اول مهر روز تولد استاد شجریان است،در نوشته زیر سعی کرده‌ام از زاویه‌ای نسبتا متفاوت و به بهانه این روز یادداشتی درباره استاد شجریان و استاد هوشنگ ابتهاج سایه بنویسم. چهره‌آی که شجریان بسیار کم از او سخن می‌گوید.

در میان تمامی کسانی که در شکل‌گیری و برآمدن نیکوی شخصیت هنری و اجتماعی استاد شجریان سهمی جدی داشته‌اند،نام سه کس بیش از همه به ذهن می‌آید، نورعلی‌خان برومند، جهانسوز دادبه و هوشنگ ابتهاج سایه.

استاد شجریان در گفت وگوی تفضیلی خود در کتاب رازمانا درباره دو چهره‌ نخست ،یعنی مرحوم برومند و مرحوم دادبه حق مطلب را به نوعی ادا کرده‌اند و  از سجایای اخلاقی و ویژگی‌های شخصیتی و البته طراز و استاندارد هنری این بزرگان سخن‌‍گفته‌اند، اما نگارنده در کمتر سخن و گفت‌وگویی(از جمله در همین کتاب راز مانا) مشاهده کرده است که استاد از آقای سایه سخن بگویند. این نکته را نه از بابت این می‌گویم که چهره‌ای همانند سایه نیاز به تعریف و تمجید استاد شجریان و دیگران دارد، قد و اندازه و قیمت این شاعر و ادب‌پژوه توانمند به اندازه‌ای است که هر کسی از او و کارش تعریف کند،قدر و قیمت خود را افزوده است و نه شان و منزلت بزرگی چون سایه را.

 سخن و تعریض من از این بابت است که نسل امروزین ما از تلاشی که استاد سایه در شکل‌دهی و انسجام بخشی به موسیقی جدی و هنری ایران داشت، چندان آگاهی ندارد و وظیفه بزرگانی چون شجریان است که این معرفی را صورت دهند. مختصر بگویم که اگر استاد سایه در سال‌های ابتدایی دهه پنجاه بخش موسیقی رادیو را بر عهده نمی‌گرفت و به عنوان مدیری آگاه،‌خبیر و از همه مهمتر دلسوز و آشنا به ظرایف کار،مدیریت‌و نظارتی کارآمد را بر رفتار هنری و اجتماعی هنرمندانی چون لطفی،شجریان،علیزاده، مشکاتیان، شکارچی و ... اعمال نمی‌کرد، به قطع و یقین ما محصولاتی چون گل‌های ایرانی و آثار درخشان گروه چاووش،و البته این درخت پربار و جدی موسیقی هنری ایران را در چنته تاریخ موسیقی ایران نداشتیم. او مردی بود که افق‌گشایی می‌کرد و رود‌خانه‌سازبود تا دیگران در آن شنا کنند و خود را به ساحل سلامت هنری و فرهنگی برسانند.

آثاری که از گل‌های ایرانی، و آلبوم‌های چاووش به جای مانده خود سرفصل تازه‌  و نوینی را در موسیقی جدی هنری گشود.

از قرار استاد سایه شعری هم به استاد شجریان تقدیم کردند درکتاب سیاه مشق آن را آورده و بر پیشانی شعر نوشته«برای محمدرضا شجریان» البته تاریخ این شعر مشخص نیست ،اما به قطع و یقین به سال‌های بعد از دهه شصت باز می‌گردد و صراحت و صداقت نهفته در آن گویای بسیاری از نکاتی است که شاید در این نوشته نتوان به همه وجوه آن اشاره کرد.

این شعر در صفحه 219کتاب  سیاه‌مشق‌آمده است که از سوی نشر کارنامه به بازار کتاب عرضه شده است با این مطلع :

رفتی ای جان و ندانیم که جای تو کجاست

و دوبیتی که تقریبا سخن دل استاد سایه است:

چه شد آن مهر و وفایی که من آموختمت
عهد ما با تو نه این بود،وفای تو کجاست

گرچه مشاطه‌حسنت به صد‌آیین‌آراست
صنما آینه عیب‌نمای تو کجاست؟

 به گزارش پارس توریسم ،او در یادداشت خود که با عنوان “شجریان اقیانوس موسیقی” در شرق منتشر شده نوشته است : در خاموشي مهتاب، در خلوت از براي سكوت هوا به ارتعاش درآمد و آواي همنوايي سازها، فراز و فرودها با تسخير شش دانگ حواس به اجراي متفاوت پي مي بري. از حساسيت فوق العاده هنرمند در لحظه اجرا، پويايي و ارايه خود، نيروي تخيل و تصور ما را هر لحظه بيدار و فعال نگه مي دارد. زيروزار خواننده وادارت مي كند به سكون كه مبادا با حركتي، لحظه اي را از دست بدهي و دقت كني به آواي سازهايي كه در پشت و زير صداي خواننده و نوازنده اصلي مي نوازند. تغريد آواز با نواي طرب انگيز كه تو را به اوج مي برد. براي سير در اين اقيانوس موسيقي اصيل و ناب ايراني، موسيقي قومي يك گنجايي و صبوري خاص مي طلبد كه شايد با تلاش عاشقانه به دست مي آيد، به تواضع و تعادل رهنمونت مي شود. خيلي دوست داشتم كه شاملو در اين سال ها به اين پويايي هنرمندان ما در موسيقي گوش مي سپرد و مطمئنم كه به آرامش مي رسيد.
    پايان شهريور/ خانه بامداد

آقای مهاجری دریادداشت خود نوشت : 

به عادت و علاقه ، زیاد رادیو قرآن گوش می دهم .این رادیو انصافا قرائت های زیبا و لذت بخشی پخش می کند. بخشی از قرائت های ترتیل با صدای قاریان بسیار خوش صدایی است که در کشورهای عرب منطقه به سر می برند و از قضا چند تایی از آنها اهل سعودی و از سلفی ها و و هابی ها هستند . پخش صدای این افراد قابل توجیه است.
آنها کلام خدا را قرائت و تلاوت می کنند و چه باک که وهابی باشند . مهم صوت آنها ست که بر جان می نشیند.دیشب ، دم افطار، سر سفره به این فکر بودم که صدای ربنای شجریان دو سال است از سفره افطار جمع شد. لابد به خاطر اینکه او فلان موضع سیاسی را گرفته است. حال آنکه به این مهم توجه نشده که  "ربنا " ی شجریان ، آیات قرآن است ، نه حرف او .شاید اگر شجریان ، وهابی بود ، صرفا به خاطر صدای خوشش، گوش جان مردم  از آن بی بهره نمی شد ، می شد ؟

 هاشمی  در بخشی از این مصاحبه که آرزویی در بازیگری دارید که به آن نرسیده باشید؟می گوید : نمی‌دانم این حرفی که می‌زنم چقدر عالمانه یا عوامانه است؛ اما با شنیدن صدای یک خواننده ی بزرگ که سال‌ها با بزرگی زندگی کرده، یقین می‌کنم که او دیگر برای بزرگی کردن دامن این و آن را نمی‌گیرد. از پختگی صدایش و جانی که به شعر می‌دهد، بزرگی می‌تراود. منظورم محمدرضا شجریان است و حتی بزرگان موسیقی پاپ. وقتی این صدا‌ها را می‌شنوم با خودم می‌گویم فلانی به اوج خودش رسیده است، اما چرا من هیچوقت نمی‌توانم به اوج خودم برسم؟ آیا پیچ وتاب بدنم برای ارائه ی رفتار بهتر برای یک نقش مناسب نیست؟ آیا باید تلاش بیشتری بکنم؟ آیا باید روی بیانم بیشتر کار کنم تا بتوانم زیر و بم آن نقش را به بهترین نحو ارائه بدهم؟ آیا باید چنان مسلط بر احساساتم باشم که هر زمان که احضارشان کردم، به بهترین نحو از چشم و بیان و رفتارم بیرون بزنند؟ چقدر باید خودم را تهی از خودم بکنم که آن نقش در من بنشیند و زندگی کند؟ این‌ها سؤالهایی است که هیچوقت دست از سر من برنمی دارند.

سيدعلي‌ ميرفتاح mirfattah@yahoo.com

اصل خبر اين است، به نقل از خبرآنلاين، كه خودش از خبرگزاري‌هاي قوه‌دار ارزشي و ورزشي است: «محمدرضا شجريان استاد آواز ايران پنجشنبه 13 آبان در تالار وحدت شاهد اجراي همايون شجريان و گروه همنوازان حصار بود.» علاوه بر اين خبر يك خطي، سه‌تا عكس هم گذاشته بودند كه پسر، پدر را تكريم مي‌كرد و پدر، پسر را در آغوش مي‌كشيد و ايضاً براي جمعيت هوادار هم دستي تكان مي‌دادند. حقيقتاً من تعجب كردم كه چطور خبرآنلاين، با آن سوابق انقلابي و ارزشي، به خواست مردم بي‌اعتنايي كرده و به‌رغم خواسته‌هاي مكرر مردم براي نشنيدن صداي معلوم‌الحال عده‌اي آوازخوان‌نما، جسارت كرده و خبر معاندان و مخالفان را با اين ادبيات به اطلاع مردم هميشه در صحنه رسانده است.

كپورچالي: پس چطور بايد مي‌نوشت؟

ميرفتاح: در واقع مردم از رسانه‌ها توقع دارند، و بحق توقع دارند، كه دست هنرمندنماها را كه البته رو شده است، بيشتر رو كنند و بنويسند: «فرد معلوم‌الحال بدصدايي كه هيچ كس دوست ندارد صدايش را بشنود، خاصه، حتي ربنايش را هم عموم مردم بايكوت كرده‌اند و در هيچ كجا گوش نمي‌كنند و به جايش، همش[...] را كه هم صدايش قشنگ‌تر است و هم ارزشي‌تر است و هم بنده خدا مورد ظلم و آزار طرفداران اين پدر و پسر قرار گرفته ‌است و مظلوم همواره تاريخ است، با گوش جان استماع مي‌كنند، براي مظلوم‌نمايي و اينكه بگويد من هنوز خواهان و طرفدار دارم از پسرش كه عموماً با مواضع پدرش مشكل دارد و با او در خلوت و جلوت مخالفت مي‌ورزد، سوءاستفاده كرده و خود را از پيله انزوا بيرون آورده و با فتوشاپ براي مردمي كه خود را مشتاق نشان مي‌دهند، دستي تكان داده، در حالي كه شاهدان عيني گزارش داده‌اند مردم تا اين صحنه‌هاي مصنوعي را ديده‌اند، حال‌شان بد شده و به شكل خودجوش و غيرتمندانه شعار داده‌اند «سياوش حيا كن، همايون رو رها كن»...

كپورچالي: حالت خوب است؟

مويدي: من هم يك بار رفتم جاده زشت و كريه چالوس و از آن هواي دلگير و عرعر بلبل و بوي گند گل حالم به هم خورد و زود برگشتم كوير لوت و نفسي تازه كردم و حال اساسي بردم.

كپورچالي: يك جوري بگوييد كه من هم سر در بياورم.

اميرشاهي: سر در آوردن نمي‌خواهد كه، شما حاضري صداي بد سياوش را تحمل كني؟ همين باب همايون را عرض مي‌كنم. باباي همايون. تازه با آن موهاي پرپشتش... خوب معلوم است كه كلاه‌گيس است و براي اغفال مردم از ام‌آي‌سيكس گرفته تا سر مردم را شيره بمالد، با آن سروچمان زشتي كه خوانده...

اميرشاهي: از سعدي و حافظ خبر نداري. ديروز رفتم از جلوي در غرفه‌شان رد بشوم، ديدم آه‌شان بلند است كه چرا اين بنده خدا شعرهايشان را خراب كرده و با طمع سياسي خوانده. دنبال راه‌حلي مي‌گشتند كه بيايند و با فريدون مشيري، يك بيانيه مشترك بدهند و بگويند كه اين بابا از ما نيست و ما خودمان هم شاكي هستيم كه چرا خوانده «دوستي كي آخر آمد، دوستداران را چه شد»؟ و بلكه منظورش از شهرياران را چه شد، اصلاً يك چيز ديگر بوده...

كپورچالي: جدي جدي، حافظ و سعدي دارند چنين بيانيه‌اي مي‌دهند؟

مويدي: پس چي؟ حالا البته قرار است آقاي [...] وساطت كند و اصلاح ذات‌البين كند و بگويد كه نه اين، نه آن بلكه بيشتر آن... ولي به هر حال بيانيه شاعران سرجاي خود محفوظ است. اين بنده خدا با اين صداي ناكوكش، همه را از شعر كلاسيك بيزار كرده... و به جايش دوست ديگرمان كه به به، چه صدايي؟ چه پنيري؟ مي‌خواند عين باقلوا با لبت بازي مي‌كند از بس شيرين است و چسبناك است.

كپورچالي: آهان. تازه گرفتم. از آن لحاظ مي‌فرماييد. بله، بله. اين پسر هم از من مي‌شنود بيايد و آن بيانيه شاعران را امضا كند و خرجش را از پدرش كه با بي‌بي‌سي دستش توي يك كاسه است، سوا كند.

ميرفتاح: ما هم بايد سوا كنيم. اصولاً هميشه و همه جا، سوا كردن كار خوب و پسنديده‌اي است. از آن طرف البته حمايت خودمان را از ...

 محمدرضا شجریان، استاد آواز موسیقی ایرانی در نظرسنجی «رادیوی عمومی آمریکا» به‌عنوان یکی از ۵۰ صدای برتر جهان برگزیده شد.
به گزارش پارس توريسم وبه نقل از مجله‌ی موسیقی ملودی نتایج این نظرسنجی که در زمستان سال گذشته و به‌شکل اینترنتی صورت گرفته بود صبح امروز از شبکه‌ی NPR (رادیوی عمومی آمریکا) اعلام شد و استاد شجریان نیز در بین ۵۰ صدای برتر دنیا قرار گرفت.
صداهای انتخاب شده از همه‌ی ژانرهای موسیقی و از کشورهای مختلف هستند و کاربران سایت رادیوی عمومی آمریکا نیز قادر به انتخاب ۵ صدای برگزیده‌ی خود از تمام ژانرهای موسیقی و هنرمندان قدیمی و جدید در موسیقی جهان بودند.

به گزارش پارس توريسم ،گفتنی است نام هنرمندانی چون «فردی مرکوری» (خواننده‌ی گروه راک کویین)، «رابرت پلنت» (خواننده‌ی گروه لدزپلین)، «بیورک» (نابغه‌ی موسیقی از ایسلند) و دانی هاتاوی نیز در این فهرست به‌چشم می‌خورد.

 به گزارش پارس توریسم ،در گزارش زیر سعی شده است که نظرات مهمترین هنرمندان ایرانی درباره استاد شجریان مهمترین هنرمندان  موسیقی ایران ارائه شود.

 /حضور شجریان همه چیز را زیبا می کند/

 مجید مجیدی کار گردان مطرح سینمای ایران چمد سال پیش در گفت وگویی ضمن تحسین از استاد شجریان به خاطر پروژه باغ هنر بم دردیداری بااین استاد مسلم موسیقی گفته بود : حضور شما همه چيز را زيبا مي‌كند

/خلوص نیت آقای شجریان/

 مجيدي در ادامه گفته بود : من با توجه به شناختي كه از هنرمندان دارم از اين حركت به شدت استقبال مي‌كنند
كارگردان فيلمهاي بچه‌هاي آسمان و رنگ خدا نيز با اشاره به اينكه هر حركتي اگر با نيت صحيح انجام شود خداوند خودش ياري رسان خواهد بود گفت: قطعات اين پروژه كه با خلوص نيت آقاي شجريان شروع شده، مسير موفقيت آميزي را طي خواهد كرد.

 /شجریان : استثنایی در موسیقی به روایت ناظری/

 شهرام ناظری نیز به تازگی در گفت وگویی با آرت نا به تمجید از استاد شجریان پرداخته . به اعتقاد ناظری :محمد‌رضا شجریان، یک پیشکسوت، یک استاد بزرگ و به حق یک استثنا درموسیقی ایرانی است. شهرام ناظری، خواننده پیشکسوت و نامدار ایران با بیان این مطلب تصریح کرد: ایشان پیشکسوت من و بسیاری از هنرمندان ایران زمین است و بخش بزرگی از هنر ایران زمین به ایشان مدیون است.

 /مدیری و خودکشی به خاطر شجریان /

مهران مدیری نیز از هنرمندانی بوده که همواره شیفته آقای شجریان بوده . خود اوچند سال پیش  در مصاحبه ای با یک روزنامه در پاسخ به سوالی که در باغ مظفر از كارهای «پاپ» فاصله گرفتید و به سمت موسیقی اصیل رفتید؛ عده‌ای می‌گویند دلیل این كار، شیفتگی مدیری به شجریان است؟گفته بود :شیفتگی كه جای خود دارد؛ حاضرم برای شجریان خودكشی كنم!

/نیکی کریمی وشجریان/

نیکی کریمی بازیگر سینمای ایران نیز به تازگی در گفت وگویی به انتقادات روزنامه کیهان از استاد شجریان واکنش نشان داده است .
 نیکی کریمی که با آیدا مصباحی و علیرضا پور سیف در نشریه نسیم هراز گفت وگو کرده در بخشهای پایانی مصاحبه خود به اظهار نظر دراین زمینه پرداخته است .
 متن پرسش و پاسخ نیکی کریمی در بخشهای پایانی این مصاحبه به شرح زیر است :
 سوال :از بین خواننده ها شجریان را دوست دارید درسته ؟
 نیکی کریمی :خیلی دوستش دارم . خودشان هم می دانند....
 سوال :از مقاله کیهان اذیت نشدی ؟کیهان هفته پیش استاد را به یک پیر مرد دوره گرد تشبیه کرده که برای خودش آبرو از این ور اون ور دنیا کسب می کند.واقعا (این اظهار نظر)چه قدر می تواند منصفانه باشد ؟
نیکی کریمی : واقعا غیر منصفانه است یک آدمی یک نظر غیر سطحی داشته به خاطر اینکه همه می دانند ایشان استاد مسلم وبی رقیبی هستند....

 /دولت آبادی وگریه کردن با صدای شجریان/

 محمود دولت آبادی نیز از علاقه مندان شجریان بوده است . او در گفت وگویی با علی اصغر سید آبادی در سال گذشته در اظهاراتی عنوان کرده بود :باورتان می‌شود که شخصا با شنیدن صدای آوازشجریان گریسته‌ام!

تاکنون کمتر رسانه‌ای را دیده‌ایم که این‌گونه چوب حراج به سرمایه‌های خود بزند و غذایی آماده و مطبوع و مورد طبع همه آدمیان از هر قشر و گروهی که در کوره 30 سال اخیر پخته و پرورده شده است را رها کرده و به سمت آثاری برود که معلوم نیست میزان مخاطبان‌ آن چه کسانی‌اند. شاید برخی‌ از این آثار به لحاظ ساختار موسیقایی قویتر از ربّنای خوانده شده توسط آقای شجریان باشند، اما مشکل این است که ربّنای شجریان را نباید تنها در بعد موسیقایی و فنی آن به تحلیل نشست. این اثر زاویه‌های پیدا و پنهان فراوانی دارد که تک تک مخاطبان از چند نسل با آن زیسته و بزرگ شده‌اند. بسیاری از آنها این اثر، با این صدای خاص و یا اذان مرحوم مؤذن‌زاده را جزو لاینفک سفره افطار خود فرض کرده‌اند و همانند هفت‌سینی که بر سر سفره نوروز می‌گذارند، این اثر را هم ممزوج و مرکب در مراسم افطار می‌دانند.

اگر این‌گونه باشد باید به دست‌اندرکاران صداوسیما توصیه کرد همان بلایی را که قرار است بر سر ربّنا بیاورند و مردم را از شنیدن آن محروم و محدود کنند، بر سر اذان مرحوم مؤذن‌زاده‌اردبیلی هم بیاورند و پخش آن را محدود و مختصر کنند. و یا سرود ‌ای ایران، برخی از آثار استاد نوری که در مناسبت‌های میهنی بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد را هم محدود سازند.

اینکه اثری بتواند همانند ربّنای شجریان یا اذان مرحوم مؤذن‌زاده‌اردبیلی اوج بگیرد و چنین در دل‌ها بنشیند تقریباً محال است. این آثار در شرایط اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و مذهبی و حتی رسانه‌ای بسیار خاصی تولید شدند که بازتولید آن شرایط هم محال است. محدودیت رسانه‌ها و نیز فضای شگفت‌انگیز و اخلاقی ابتدای انقلاب که مفاهیم اخلاقی در جان و نهاد آدمیان ریشه دوانیده بود و گذشت و ایثار و شهادت و حرمت به دیگری و راستی و راست‌کرداری سکه رایج و اصیلی بود و نه به مانند امروز بدیل و تقلبی، زیربنای اخلاقی تولید این آثارند. آن دوران دیگر کمتر به دست می‌آید، چرا که اکنون خود صداوسیما به محل اصلی تولیدات سفارشی تبدیل شده است که عمده این آثار تنها یک بار تولید و همان یک بار مصرف می‌شوند. خوب است گروه معارف سازمان صداوسیما کارنامه‌ای از تولیدات یکی، دو سال اخیر خود در زمینه موسیقی مذهبی را منتشر کند و در کنار آن بنویسد که برای این سفارشاتش چه میزان پول و هزینه صرف کرده است و این آثار چه میزان مورد اقبال بوده‌اند؟ ربّنای شجریان بدون هزینه تولید شده است. یعنی استاد چنان‌که در گفت وگویش در کتاب راز مانا عنوان کرده‌اند، این کارها را برای شاگردانشان می‌خوانده‌اند و به همراه ادعیه دیگر (که احتمالاً در آرشیو صداوسیما باید موجود باشد) و به دلیل ذوق و وقت و انرژی‌ای که داشتند، آنها را ثبت و ضبط هم کردند و در نهایت آدم خوش‌ذوق و صاف‌اعتقادی به نام مرحوم صبحدل این کارها را پخش می‌کرد. اکنون نه صبحدلی است که نفس پاک و سیره و اخلاق خوشش و جوشش و اعتقادش و پاک‌نهادی‌اش هنرمندان را به چنین کارهایی وادارد و نه زمانه آن زمانه است که چنین کارهایی تولید شود.

امروز اگر از استاد شجریان بخواهیم همین ربنا را بخواند، قطعاً احساسش متفاوت با آن چیزی است که آن روزها خوانده شد.

به همین دلیل توصیه ما به سازمان صداوسیما همان است که پیش از این هم در یادداشتم آوردم که مدیران صداوسیما به جای لجاجت با مردم و هنرمندان اندکی در خویش تفکر کنند و حداقل همان شیوه‌ای را در پیش گیرند که سلف ‌آنها، دکتر علی لاریجانی در پیش گرفت که به توصیه آقای شجریان عمل کرد و به جز ربّنا و مثنوی افشاری (یا همان مثنوی پیچ) بقیه آثار آقای شجریان را پخش نکرد. سیاسی کردن ربّنا و هر مقوله فرهنگی و هنری می‌تواند بیشترین آسیب را نصیب صداوسیما سازد.

درخواست شجریان یک درخواست حقوقی است که البته در فضایی سیاست‌زده مطرح شد. اما صداوسیما که خود را رسانه‌ای ملی می‌نامد و متأسفانه در این ایام نشان دادکه فقط نام ملی را یدک می‌کشد و نه محتوایش را، می‌تواند از زاویه حقوقی به این پدیده نزدیک شود و در همان مسیر حل و فصلش کند تا اعتبار و شأنش بیش از این تنزل نیابد.